Powikłania rzęsistkowicy

Zakażeniom rzęsistkiem towarzyszą zazwyczaj zakażenia bakteryjne i grzybicze (np. Candida albicans). Przewlekła nie leczona rzęsistkowica może powodować niepłodność oraz być przyczyną powikłań ciążowych.

Objawy rzęska pochwowego

• upławy (wydzieliny z dróg rodnych): bardzo obfite, pieniste, cuchnące, o barwie przeważnie żółtej lub zielonkawej,
• świąd pieczenie
• ból w okolicy krocza
• podrażnienie sromu i pochwy

Gdy do infekcji dróg płciowych dochodzi zarażenie dróg moczowych, może wystąpić pieczenie, częstomocz, parcie na mocz, a nawet bolesne oddawanie moczu oraz bóle w podbrzuszu

Cykl rozrodczy rzęsistkowicy

Czerwonka pełzakowata (Entamoeba histolytica).

Pełzakowica -jest rozpowszechniona w świecie inwazją jelita grubego człowieka wywołana przez pełzaka czerwonki. Rozpoznane czerwonki pełzakowatej jest trudne, a powikłania jakie niesie ze sobą to:
pełzakowy ropień wątroby, który może być śmiertelności perforacja nieczęsto wywołuje objawy tzw. ostrego brzucha. U mniej więcej 1 % chorych w jelicie ślepym lub w okrężnicy wytwarza się guz z mas ziarniczych. Zmiany pełzakowe jelita ślepego i wyrostka robaczkowego mogą powodować zespół objawów sugerujących zapalenie wyrostka robaczkowego. Istnienie zespołu po czerwonkowego nieżytu jelita grubego jest nadal kontrowersyjne, gdyż przyjmuje się, że okres zdrowienia może przedłużyć się do kilku miesięcy. Trwałymi następstwami pełzakowicy mogą być zwężenia jelita grubego, zaburzenia czynności jelita, przetoki do układu moczowo-płciowego lub skóry. Amebofobia jest zjawiskiem dość częstym. W mniej wiecej 10% przypadków jelitowych pełzakowicy powstaje ropień pełzakowy wątroby, najczęściej pojedyńczy (80%). Tworzy się on kilkakrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Pierwsze objawy ropnia pojawiają się zwykle w ciągu roku po inwazji jelitowej, lecz mogą ujawnić się dopiero w kilka lub kilkanaście lat po po powrocie z tropiku. Ropień wątroby może mieć przebieg ostry, zwłaszcza u osób młodych, wówczas występuje gorączka silne bóle w nadbrzuszu, promieniujące do barku, a niekiedy, a niekiedy objawy perforacji do klatki piersiowej. W przebiegu przewlekłym dominuje chudnięcie, ból brzucha stany podgorączkowe. U osób starszych ropień może mieć przebieg przewlekły z nieokreślonymi bólami brzucha, uczuciem pełności w nadbrzuszu, wstrętem do alkoholu. Przedmiotowo stwierdza się tkliwość powłok w rzucie wątroby i i powiększenie wątroby. Wyraźna leukocytoza, przyspieszone opadanie krwinek czerwonych i znaczna aktywniść fosfatazy alkalicznej sugerują ropień. Ropień pełzakowy wątroby może powodowacćpowikłania, tj. perforacja do jam: otrzewnej, opłucnej lub osierdzia, rzadziej bezpośrednio do tkanki płucnej. Śmiertelność z powodu tych powikłań wynosi mniej więcej 35%. Pełzakowica mózgu występuje rzadko, lecz z uwagi na nagły początek i szybkie postępowanie zmian często prowadzi do zmiany w ciągu kilku dni. Pełzakowice mózgu sugeruje występowanie objawów ogniskowych lub zaburzeń psychicznych w przebiegu pełzakowicy jelitowej lub pozajelitowej. Zmiany wrzodziejące skóry na tle pełzakowym występują najczęściej w okolicy odbytu, na parciu lub w pochwinie oraz w okolicy przetok.

Pełzakowica występuje wyłącznie u osób podróżujących do krajów endemicznych, ale mogą zdążyć się pełzakowice nabyte w kraju od osoby zarażonej za granicą. Choroba nie rozpoznana w porę może być przyczyna wielu powikłań, niekiedy kończących się zgonem. Dlatego po powrocie z tropików zaleca się badania raz przestrzeganie dodatkowych zasad higieny podczas pobytu w krajach o odmiennych warunkach sanitarnych.

Objawy czerwonki pełzakowatej

Ostra pełzakowica jelitowa (czerwonka pełzakowa) charakteryzuję się:

• krwawą biegunką
• podwyższoną temperaturą ciała (38-39 ºC)
• bólami w jamie brzusznej
• bólami głowy
• osłabieniem

Pełzakowica nieleczona może spowodować nagłą śmierć pacjenta wywołaną krwotokiem, perforacją jelita lub niewydolnością krążenia. Postać ostra często przechodzi w postać jelitową przewlekłą, w której obserwuje się objawy:

• przewlekłego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
• powiększenie wątroby,
• niedokrwistość
• wyniszczenie
• stany podgorączkowe

Pełzakowica pozajelitowa najczęściej dotyczy wątroby, w której tworzy się pełzakowy ropień wątroby. Chory odczuwa:

• bóle w okolicy wątroby
• ma podwyższoną temperaturę ciała
• chudnie

Badania krwi wskazują na:

• stan zapalny wątroby
• podwyższone OB (dokł. przyspieszone opadanie krwinek) i
• wysoką leukocytozę (zwiększoną liczbę białych krwinek w krwi obwodowej)

Owrzodzenia wątroby mogą rozszerzać się na inne tkanki, takie jak: płuca, worek osierdziowy, śledziona i mózg. Przy obniżonej odporności choroba może się zakończyć zgonem.
Zarażenie bezobjawowe (nosicielstwo) charakteryzuje się pozostawaniem trofozoitów w świetle jelita. Istnieje hipoteza, że śluzówka jelita niektórych ludzi może wydzielać substancje dezaktywujące enzymy pierwotniaka, przypisuje się też pewną rolę florze bakteryjnej jelita.
Rozpoznanie choroby potwierdza się badaniami laboratoryjnymi:

• badaniem koproskopowym kału w celu znalezienia trofozoitów i cyst
• badaniami serologicznymi w celu wykrycia przeciwciał w krwi chorego
• obecnie, badaniami DNA pełzaka.

Cykl rozwojowy czerwonki pełzakowatej

Zarazić można się tylko drogą pokarmową, kiedy do przewodu pokarmowego dostanie się cysta pełzaka. Trofozoity nie są inwazyjne, ponieważ giną w kwaśnym środowisku żołądka, szybko giną także w środowisku zewnętrznym. Cysty wydalane wraz z kałem chorego przedostają się do wody, na uprawy nawożone odchodami, przenoszone są przez muchy, na brudnych rękach, a stamtąd do przewodu pokarmowego następnego żywiciela.

Balantidioza (Balantidium coli)

Objawy balantidiozy

• biegunka z okresowo występującymi dużymi ilościami śluzu i krwi
• nudności i wymioty
• brak łaknienia
• bóle brzucha
• bóle głowy
• utratę masy ciała
• niedokrwistość w morfologii krwi

Cykl rozwojowy Balantidiozy

Pierwotniak ten jest szeroko rozpowszechniony i zakażenie typowo występuje u świń, które zarówno są rezerwuarem jak i gospodarzem pasożyta. Do zakażenia człowieka dochodzi drogą oralną, poprzez spożycie pożywienia lub wody skażonych świńskim kałem, który zawiera cysty Balantidium coli. Opisywano również zakażenia drogą bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną. Połknięte cysty uwalniają trofozoity, które przebywają i namnażają się w świetle jelita grubego, powodując jej naciek zapalny z ogniskową martwicą i wytworzeniem owrzodzeń. U większości chorych przebiega to bezobjawowo, jednak u niektórych pojawia się biegunka – główny objaw choroby. Choroba bardzo rzadko przebiega z objawami krwawienia z przewodu pokarmowego, który może imitować czerwonkę. Nigdy w przebiegu balantidiozy nie dochodzi do zajęcia drogą krwi innych narządów (jak ma to miejsce w pełzakowicy).

Włosogłówka ludzka (Trichuris trichiura)

Objawy włosogłówka ludzkiego

• następstwem uszkodzenia nabłonka jelita grubego są zakażenia bakteryjne i stany zapalne
• swędzące wysypki
• bóle brzucha
• nudności
• biegunki
• zaparcia
• nerwowość
• bezsenność
• osłabienie
• eozynofilia, niedokrwistość

Cykl rozwojowy włosogłówka ludzkiego

Samica składa około 3 tys. jaj. Jaja wydostają się wraz z kałem do wody lub gleby, gdzie dojrzewają w ciągu kilku tygodni. Zakażenie następuje przez spożycie pokarmu lub wody zanieczyszczonej jajami. Jaja w przewodzie pokarmowym (jelito cienkie kręte) żywiciela uwalniają larwy. Dojrzewają w ciągu miesiąca, po czym przedostają się do jelita grubego.

Owsik ludzki (Enterobius vermicularis) jest pasożytem jelita ślepego i występuje wyłącznie u człowieka. Samica owsica ma długość ok. 1 cm i szerokość nitki 0,4 mm, tylna część  jej ciała jest przejrzysta i zaostrzona. Samiec o długości ma kilka milimetrów i trudno jest dostrzegany gołym okiem. Samice owsika żyją ok 4 tygodni, po tym czasie wychodzą czynnie przez odbyt, kilkanaście minut pełzają po skórze krocza i potem wysychając giną. Wędrowanie owsików zwykle następuje wieczorem, po zaśnięciu człowieka. Jaja w liczbie ok 11000 na każdą samicę, są przylepiane do skóry w ślad za wędrującym pasożytem. Z większości jaj wylęgają się larwy inwazyjne już w ciągu 6 h. Zdarza się, że larwy opuszczają otoczkę jajową na skórze odbytu i wracają z powrotem do jelita grubego. Częściej jaja inwazyjne trafiają do tego samego lub innego żywiciela przez nos lub usta. Po opuszczeniu otoczki jajowej larwy osiedlają się początkowo w jelicie krętym, a dojrzewają w jelicie cenkim.

Owsiki

Owsik przenosi się łatwo droga pokarmową lub wziewną , za pośrednictwem brudnych rąk, skażonego pożywienia lub kurzu. Inwazyjne jaja owsika zachowują żywotność co najmniej przez kilka tygodni, zwłaszcza w pomieszczeniach klimatyzowanych o stałej temperaturze i odpowiedniej wilgotności. Dlatego środowisko zewnętrzne np. mieszkanie, internaty, szkoły przedszkola , zawierające w kurzu jaja pasożyta , może być traktowane jako rezerwuar  inwazji. Zarażenie owsikiem często następuje poza domem. Przestrzeganie higieny osobistej i mieszkania ma duże znaczenie w zapobieganiu owsicy. Pasożyty w jelicie ślepym powodują zmiany nieżytowe błony śluzowej. Inwazja robaczka wyrostkowego może prowadzić do znacznego odczynu zapalnego, niekiedy z wybroczeniami krwawymi i martwicą , a także do uszkodzenia naskórka w wyniku drapania się. Niekiedy samice owsika przedostają się do rzńskiego układu rozrodczego. W okół tych pasożytów, którym udaje się przedostać do jamy otrzewnej, tworzą się na otrzewnej ziarniaki o średnicy 1 cm, niekiedy obserwowane podczas laparotomii lub laparoskopii. Owsica jest najczęstszą robaczycą w Polsce i wielu krajach zurbanizowanych, gdyż łatwo rozprzestrzenia się w środowiskach o populacjach zagęszczonych.

Owsik ludzki może zakażać wyłącznie ludzi. Początkowo zasiedla się w jelicie cienkim, a potem w jelicie grubym, następnie w jelicie ślepym. Robaki żyją do 2 miesięcy. Samiczka składa ok. 15 tys jaj jednorazowo. Jaja, która znajdują się na skórze odbytu może spowodować kolejne zakażenie. Największa aktywność tych robaków jest duża w temp 35 stopni .

Owsiki objawy

• uporczywe swędzenie w okolicy odbytu, a u dziewczynek pochwy i sromu
• zaczerwieniona skóra w okół odbytu
• nerwowość i rozdrażnienie
• osłabienie
• brak apetytu
• nudności
• bóle brzucha

Powikłania owsicy

• zapalenie wyrostka robaczkowego
• zmiany skórne okolicy odbytu
• przewlekłe stany zapalne okolicy pochwy i sromu

Cykl rozwojowy owsika ludzkiego