Czerwonka pełzakowata

czerwonka-pelzakowata-_entamoeba-histolyticaCzerwonka pełzakowata (Entamoeba histolytica). Pełzak czerwonki należy do Sarcodina – pierwotniaków poruszających się za pomocą pseudopodiów, rzędu Amoebida. Występuje on w dwóch postaciach: aktywnego trofozitu, przebywającego w świetle jelita grubego, lub atakującego tkanki, oraz w postaci otorbinowej – cysty będącej postacią zakaźną. Trofozoit jest wielkości 10-60 uq, średnio 25 uq, ma pojedyńcze jądro z obwodowo ułożoną chromatyną i centralmie ułożonym kariosomem. Cytoplazma trofozoitów dzieli się na jednorodna ektoplazmę i zróżnicowana endoplazmę, zawierająca liczne wodniczki i ziarnistości

Pełzakowica -jest rozpowszechniona w świecie inwazją jelita grubego człowieka wywołana przez pełzaka czerwonki. Rozpoznane czerwonki pełzakowatej jest trudne, a powikłania jakie niesie ze sobą to:
pełzakowy ropień wątroby, który może być śmiertelności perforacja nieczęsto wywołuje objawy tzw. ostrego brzucha. U mniej więcej 1 % chorych w jelicie ślepym lub w okrężnicy wytwarza się guz z mas ziarniczych. Zmiany pełzakowe jelita ślepego i wyrostka robaczkowego mogą powodować zespół objawów sugerujących zapalenie wyrostka robaczkowego. Istnienie zespołu po czerwonkowego nieżytu jelita grubego jest nadal kontrowersyjne, gdyż przyjmuje się, że okres zdrowienia może przedłużyć się do kilku miesięcy. Trwałymi następstwami pełzakowicy mogą być zwężenia jelita grubego, zaburzenia czynności jelita, przetoki do układu moczowo-płciowego lub skóry. Amebofobia jest zjawiskiem dość częstym. W mniej wiecej 10% przypadków jelitowych pełzakowicy powstaje ropień pełzakowy wątroby, najczęściej pojedyńczy (80%). Tworzy się on kilkakrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Pierwsze objawy ropnia pojawiają się zwykle w ciągu roku po inwazji jelitowej, lecz mogą ujawnić się dopiero w kilka lub kilkanaście lat po po powrocie z tropiku. Ropień wątroby może mieć przebieg ostry, zwłaszcza u osób młodych, wówczas występuje gorączka silne bóle w nadbrzuszu, promieniujące do barku, a niekiedy, a niekiedy objawy perforacji do klatki piersiowej. W przebiegu przewlekłym dominuje chudnięcie, ból brzucha stany podgorączkowe. U osób starszych ropień może mieć przebieg przewlekły z nieokreślonymi bólami brzucha, uczuciem pełności w nadbrzuszu, wstrętem do alkoholu. Przedmiotowo stwierdza się tkliwość powłok w rzucie wątroby i i powiększenie wątroby. Wyraźna leukocytoza, przyspieszone opadanie krwinek czerwonych i znaczna aktywniść fosfatazy alkalicznej sugerują ropień. Ropień pełzakowy wątroby może powodowacćpowikłania, tj. perforacja do jam: otrzewnej, opłucnej lub osierdzia, rzadziej bezpośrednio do tkanki płucnej. Śmiertelność z powodu tych powikłań wynosi mniej więcej 35%. Pełzakowica mózgu występuje rzadko, lecz z uwagi na nagły początek i szybkie postępowanie zmian często prowadzi do zmiany w ciągu kilku dni. Pełzakowice mózgu sugeruje występowanie objawów ogniskowych lub zaburzeń psychicznych w przebiegu pełzakowicy jelitowej lub pozajelitowej. Zmiany wrzodziejące skóry na tle pełzakowym występują najczęściej w okolicy odbytu, na parciu lub w pochwinie oraz w okolicy przetok.

Pełzakowica występuje wyłącznie u osób podróżujących do krajów endemicznych, ale mogą zdążyć się pełzakowice nabyte w kraju od osoby zarażonej za granicą. Choroba nie rozpoznana w porę może być przyczyna wielu powikłań, niekiedy kończących się zgonem. Dlatego po powrocie z tropików zaleca się badania raz przestrzeganie dodatkowych zasad higieny podczas pobytu w krajach o odmiennych warunkach sanitarnych.

Objawy czerwonki pełzakowatej

Ostra pełzakowica jelitowa (czerwonka pełzakowa) charakteryzuję się:

  • krwawą biegunką
  • podwyższoną temperaturą ciała (38-39 ºC)
  • bólami w jamie brzusznej
  • bólami głowy
  • osłabieniem

Pełzakowica nieleczona może spowodować nagłą śmierć pacjenta wywołaną krwotokiem, perforacją jelita lub niewydolnością krążenia. Postać ostra często przechodzi w postać jelitową przewlekłą, w której obserwuje się objawy:

  • przewlekłego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
  • powiększenie wątroby,
  • niedokrwistość
  • wyniszczenie
  • stany podgorączkowe

Pełzakowica pozajelitowa najczęściej dotyczy wątroby, w której tworzy się pełzakowy ropień wątroby. Chory odczuwa:

  • bóle w okolicy wątroby
  • ma podwyższoną temperaturę ciała
  • chudnie

Badania krwi wskazują na:

  • stan zapalny wątroby
  • podwyższone OB (dokł. przyspieszone opadanie krwinek) i
  • wysoką leukocytozę (zwiększoną liczbę białych krwinek w krwi obwodowej)

Owrzodzenia wątroby mogą rozszerzać się na inne tkanki, takie jak: płuca, worek osierdziowy, śledziona i mózg. Przy obniżonej odporności choroba może się zakończyć zgonem.
Zarażenie bezobjawowe (nosicielstwo) charakteryzuje się pozostawaniem trofozoitów w świetle jelita. Istnieje hipoteza, że śluzówka jelita niektórych ludzi może wydzielać substancje dezaktywujące enzymy pierwotniaka, przypisuje się też pewną rolę florze bakteryjnej jelita.
Rozpoznanie choroby potwierdza się badaniami laboratoryjnymi:

  • badaniem koproskopowym kału w celu znalezienia trofozoitów i cyst
  • badaniami serologicznymi w celu wykrycia przeciwciał w krwi chorego
  • obecnie, badaniami DNA pełzaka.


Cykl rozwojowy czerwonki pełzakowatej

Zarazić można się tylko drogą pokarmową, kiedy do przewodu pokarmowego dostanie się cysta pełzaka. Trofozoity nie są inwazyjne, ponieważ giną w kwaśnym środowisku żołądka, szybko giną także w środowisku zewnętrznym. Cysty wydalane wraz z kałem chorego przedostają się do wody, na uprawy nawożone odchodami, przenoszone są przez muchy, na brudnych rękach, a stamtąd do przewodu pokarmowego następnego żywiciela.

czerwonka-pelzakowata-entamoeba-histolytica

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Napisz komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Top