Grzybica jamy ustnej jest poważnym problemem stomatologicznym. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym tych zakażeń są grzyby z rodziny drożdżopodobnych (Cryptococcaceae) z rodzaju Candida.
O rozwoju grzybicy (kandydozy) jamy ustnej decyduje:
- odporność organizmu
- wiek
- sposób odżywiania
- warunki socjalne.
Czynnikami zwiększającymi ryzyko infekcji to
- zaburzenia hormonalne
- zmiany nabłonkowe
- cukrzyca
- zmiany w składzie mikroflory
- niedoczynność tarczycy
- dieta wysoko-węglowodanowa
- nadczynność przytarczyc
- niedobory żelaza lub kwasu foliowego
- immunosupresja
U zarażonego mogą wystąpić powikłania przewodu pokarmowego lub dróg oddechowych. Istnieje również ryzyko przedostania się grzybów do krwi i wywołania zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenia wsierdzia.
Objawy:
- białawe plamy o wyglądzie ściętego mleka na błonie śluzowej
- nadżerki i owrzodzenia
- protetyczny lub linijny rumień dziąsłowy
- środkowe romboidalne zapalenie języka
- w kąciakach ust: nadżerki, bolesne pęknięcia
Rozróżniamy następujące Kandydozy:
1.Kandydoza rumieniowa (atroficzna)
Kandydoza rumieniowa charakteryzuje się nabłonkową atrofią lub brakiem powierzchownej warstwy rogowaciejącej nabłonka. Rumień powstaje w wyniku unaczynienia lub przekrwienia błony śluzowej. Infiltracji strzępek do nabłonka zazwyczaj się nie obserwuje, a powierzchnia nabłonka zawiera rezydujące blastospory. Występuje również znaczna komórkowa reakcja immunologiczna.
Objawy kandydozy rumieniowej:
- czerwone zabarwienia
- zapalenie błony śluzowej
- rozlany zanik brodawek nitkowatych na grzbiecie języka
2.Kandydoza rzekomobłoniasta (pleśniawki)
Proces chorobowy może obejmować całą jamę ustną, a każda pseudobłona zawiera poplątane masy pseudostrzępek z pączkującymi komórkami drożdży, złuszczonymi komórkami nabłonka oraz resztkami rozpadłych tkanek. Pacjenci skarżą się na objawy suchości i pieczenia jamy ustnej, zaburzenia smaku i utratę apetytu.
Kandydoza rzekomobłoniasta rzadko jest bolesna, często przyjmuje wygląd formy rumieniowej (np.po mechanicznym potarciu), a w przypadku małych, dobrze odgraniczonych zmian rumieniowych zmiany rzekomobłoniaste mogą być na ich obwodzie lub odwrotnie.
Objawy kandydozy rzekomobłonistej:
- białawe lub żółtawe, miękkie zmiany o wyglądzie zsiadłego mleka, które po zdjęciu z powierzchni błonyśluzowej pozostawiają czerwone, krwawiące podłoże.
3.Kandydoza przewlekła hiperplastyczna (leukoplakia grzybicza)
Jest rzadka forma grzybic występującą najczęściej u osób palących tytoń w okolicy trójkąta zatrzonowcowego i błony śluzowej kątów ust. Kandydoza hiperplastyczna jamy ustnej może wiążać się z immunologicznymi i endokrynnymi nieprawidłowościami.
Objawy kandydozy przewlekłej:
- białe płytki lub grudki
