Nitkowiec ludzki (Wuchereria Bancrofti)
Nazwą filariozy obejmuje się inwazje kilkunastu gatunków nicieni, należących do nitkowców. Postacie dojrzałe tych nicieni pasożytują w węzłach chłonnych lub tkance łącznej i charakteryzują się nitkowatym ciałem o znacznej długości: od kilku do kilkudziesięciu centymetrów. Samice nitkowców rodzą, żywe nitkowate larwy o długości kilkuset mikrometrów. Larwy te często występują okresowo we krwi, w skórze lub pod spojówką. Przenosicielem nitkowców są owady krwiopijne: komary, baki, meszki. Człowiek zaraża sie inwazyjnymi larwami nitkowców wkłutymi do skóry przez owady. Najważniejsze spośród nitkowców występujących u cczłowieka to: Wuchereria bancrofti, Brugia malayi, Onchocerca volvulus, Loa loa.
Wuchereria bancrofti
występuje w szerokim pasie geograficznym pomiędzy zwrotnikami. Wuchereria bancrofti jest przenoszona przez komary rodzaju Aedes, culex, Anopheles. Postacie dojrzałe pasożyta umiejscawiają się w naczyniach i węzłach chłonnych trzewnych. Mikrofilarie pojawiają się we krwi w nocy, jedynie na wyspach Oceanii nie mają one wyraźnego rytmu dobowego. W okół postaci dojrzałych w naczyniach węzłów chłonnych, wątrobie i śledzionie tworzy się tkanka ziarninująca, doprowadzająca po kilku lub kilkunastu latach do nieodwracalnych zmian zarostowych i wapniejących układu chłonnego. Prowadzą one do tworzenia się zgrubień naczyń chłonnych (np. w pachwinie), pękania dużych naczyń chłonnych, wodniaka jądra oraz do słoniowacizny kończyn, narządów płuciowych lub sutka. Inwazja W. Bancrofti jest najczęściej bezobjawowa , zwłaszcza u osób, które przez krótki czas były ekspanowane na zarażenie. W intensywnych lub powtarzających inwazjach objawy mogą dopiero wystąpić po roku i nie są charakterystyczne:
- krótkotrwała, nieregularna, nawracająca gorączka
- stan zapalny węzłów chłonnych i obwodowych naczyń chłonnych;
- zapalenia nasieniowodu, najądrza i jądra,
- obrzęk zastoinowy kończyn lub sutka z następczymi zmianami atroficznymi i infekcyjnymi skóry
Burugia malayi
Różni się od Wuchereria bancrofti przede wszystkim tym, że występuje w Azji Południowo-Wschodniej i na Dalekim wschodzie i ze zaraża jedynie od 1 do 16 % ogółu populacji; ponadto ma on dość znaczny rezerwuar wśród małp, psów, kotów i jest przenoszona wyłącznie przez komary rodzaju Mansonia. Inwazje objawowe B. Malayi występują częściej u dzieci, w postaci zespołu składającego się z eozynofilii, powiększenia obwodowych i trzewnych węzłów chłonnych oraz pneumonitis. Filarioza ta wywołuje słoniowciznę stóp i podudzi. Występujące na wyspach flores i Timor (Indonezja) inwazje Brugia timori mają dość gwałtowny przebieg kliniczny.
Onchocerca volvulus
Występuje w środkowej Afryce i w niektórych krajach Ameryki Środkowej i Południowej. Pasożyt przenoszony jest przez drobne owady, tzw. meszki, rozwijające się w wartko płynących rzekach. Postacie dojrzałe pasożyta rozwijają się w tkance podskórnej, zwłaszcza głowy tułowia i kończyn dolnych tworząc charakterystyczne guzy o średnicy kilku centymetrów. Mikrofilarie O. volvulus pojawiają się w skórze całego ciała i w gałce ocznej przez mikrofilarie prowadzi do zapalenia spojówek, naczyniówki, siatkówki oraz uszkodzenia rogówki. Najpoważniejszym powikłaniem onchocerkozy jest ślepota wywołana zmiętnieniem rogówki, wtórna jaskrą lub zmianami na dnie oka.
Loa loa
Występuje wyłącznie w środkowo – zachodniej Afryce i jest przenoszona przez bąka ślepaka z rodzaju Chrysopos. Dojrzałe postacie L. loa wędruj w tkance podskórnej lub spojówce oka . Wywołują one obrzęk skóry lub zmiany wypryskowe i rumieniowate. Obrzęk kalabrski, tj. okresowe, bolesne, obrzekowe zmiany w okół mrtwych pasożytów, zwykle pojawiają się w okolicy dużych stawów, tj. w miejscach, w których wędrujące pasożyty najbardziej narażone są na uszkodzenia pod wpływem urazów z zewnątrz. Do groźnych powikłań loaozy należy obrzęk głosni i zapalenie mózgu. Mikrofilarie L. loa pojawiają się dość nieregularnie we krwi i podczas dnia.
Cykl rozrodczy nitkowca
