Pchły (Siphonaptera) to krwiopijne pasożyty, bytujące zarówno na ssakach jak i na ptakach. Stanowią prawie połowę znanych gatunków owadów pasożytniczych. Znanych jest około 1500 gatunków pcheł!. Większość pcheł atakuje zwierzęta dziko żyjące lub mieszkające z człowiekiem. U pcheł występuje kanibalizm tzn atakują nie tylko ludzi i zwierzęta ale również siebie na wzajem. Duży krąg żywicieli oraz ich częsta zmiana mają ogromne znaczenie w przenoszeniu groźnych chorobotwórczych drobnoustrojów ze zwierząt na człowieka i z jednych zwierząt na drugie.
Pchły występują na całym świecie. Niektóre gatunki mogą rozprzestrzeniać się na duże odległość, niektóre zaś żyją na określonym terenie.
Pchły osiągają długość od 0,8 do 7 mm, są pasożytami bez skrzydeł, skrzydła utraciły w związku z pasożytnictwem. Posiadają silnie rozwinięte odnóża, umożliwiające im długie skoki. Narząd gębowy posiadają typu kłująco-ssącego, całe ciało pokrywa twardy oskórek ze szczecinkami lub ząbkami skierowanymi do tyłu. Mają ciało koloru od jasno do ciemnobrązowej i spłaszczone po bokach, co ułatwia poruszanie się między włosami ssaków i piórami ptaków.
CHOROBY WYWOŁANE PRZEZ PCHŁY
- alergiczne pchle zapalenie skóry (APZS)
- przenoszą tasiemce psie u psów, kotów i ludzi, a zwłaszcza małych dzieci
- wywołują anemię u zwierząt
- przenoszą chorobotwórcze zarazki dżumy, tularemii, wąglika, riketsje, gorączki śródziemnomorskiej, endemicznego duru mysiego i wirus białaczki kociej.
CYKL ROZWOJOWY
Dorosłe pchły atakują zwierzęta, wysysając z nich krew. W ciągu doby potrafią jej wypić 20 razy więcej, niż same ważą. Kiedy nie mają w pobliżu zwierząt, atakują ludzi. Po 1-2 dniach zaczynają składać jaja. W zależności od gatunku jedna pchła w trakcie swojego życia może złożyć 600-2000 jaj. Najczęściej są składane na skórze (w sierści) zwierzęcia, a następnie spadają z niego w miejscach jego przebywania.
Wykluwające się z jaj larwy chowają się w nienasłonecznionych miejscach: w dywanach, wykładzinach czy pod meblami. Żywią się między innymi odchodami dorosłych osobników.
Larwy przekształcają się w dorosłe osobniki. Jeśli w środowisku znajdują się żywiciele (zwierzęta), wytwarzane przez nich wibracje podłoża i ciepło powodują, że pchły uwalniają się z kokonów i atakują. Pchły zamknięte w kokonach potrafią przeżyć parę miesięcy czekając na żywiciela.
Zależnie od temperatury cały cykl rozwojowy (1-4) trwa nie dłużej niż 2 – 3 tygodnie. W niskich temperaturach cykl rozwojowy pcheł jest opóźniany.
ZAPOBIEGANIE
- częste odkurzanie, sprzątanie
- stosowanie odpowiednich środków do pielęgnacji zwierząt
- zastosowanie uniwersalnych preparatów owadobójczych
