Toksoplazmoza

Toksoplazma (Toxoplasma gondii) Tokoplazmą nazywa się chorobę zakaźna u ludzi i zwierząt powstała na skutek inwazji pierwotniaków – organizmów endokomórkowych, do różnych narządów ludzkiego organizmu, czynnik, który pobudza tokoplazmę nazywany jest Toxoplasmą gondii i zaliczana jest do rodzaju pierwotniaków, do klasy wiciowców. Swoistym gospodarzem toksoplazm jest kot. W komórkach nabłonka jelita cienkiego kota zachodzi pełny rozwój cykliczny zarazka, obej¬mujący fazy bezpłciowe i płciowe. Rozróżnia się dwie postacie choroby: nabytą i wrodzoną.Toksoplazmoza nabyta nie ma jednolitego, swoistego, obrazu klinicznego. Toksoplazmoza wrodzona powstaje w wyniku przeniknięcia zarazków z organizmu matki poprzez łożysko do płodu, może powodować poronienia albo zmiany chorobowe o charakterystycznym umiejscowieniu, ujawniające się u noworodka, lub też później, w ciągu pierwszych lat życia.

Z przewodu pokarmowego człowieka pasożyt przedostaje się do węzłów chłonnych człowieka, mięśni poprzecznie prążkowanych (czasami do mięśnia sercowego), mięśni gładkich, mózgu, rdzenia kręgowego, gałek ocznych. Przebieg choroby może być zupełnie bezobjawowy, często jednak występuje powiększenie węzłów chłonnych, złe samopoczucie, rzadko objawy zapalenia mięśnia sercowego, a czasami nawet zapalenie opon mózgowych. Zarażenie kobiety w okresie przed zajściem w ciążę nie stanowi zagrożenia dla płodu (chociaż są znawcy przedmiotu, którzy nadal nie zgadzają się z takim twierdzeniem). Świeża infekcja u ciężarnej wywołuje zapalenie łożyska i przejście tą drogą pasożytów do płodu. Ryzyko przeniknięcia toxoplazma gondi przez łożysko wzrasta wraz z zaawansowaniem ciąży i wynosi: 25 % w pierwszym trymestrze, 50 % w drugim i około 65 % w trzecim trymestrze, ale ryzyko toksoplazmozy wrodzonej u płodu jest największe w pierwszym trymestrze – 75 %, mniejsze w drugim – około 50 %, a w trzecim trymestrze już tylko około 5 %. U 10 % zarażonych prenatalnie płodów rozwijają się różne objawy kliniczne, czasami w postaci tzw. triady Sabina Pinkertona – wodogłowie lub małogłowie, zapalenie siatkówki oraz zwapnienia śródmózgowia, któremu towarzyszy znacznie opóźnienie rozwoju umysłowego dziecka. Toksoplazmoza wrodzona może również powodować hipotrofię płodu, małopłytkowość, powiększenie wątroby i śledziony. Poronienie samoistne lub obumarcie wewnątrzmaciczne występuje w przypadku zakażeń wewnątrzmacicznych w pierwszym trymestrze ciąży. Objawowa toksoplazmoza wrodzona występuje u około 30 % zarażonych noworodków, w tym u około 10 % ma ciężki przebieg. Śmiertelność okołoporodowa z powodu toksoplazmozy wrodzonej u dzieci wynosi 8 %. W ostatnich latach w Polsce rocznie wykrywa się około 300 przypadków toksoplazmozy wrodzonej. 70 % zarażonych prenatalnie dzieci nie ma żadnych objawów i u większości z nich choroba zostaje nierozpoznana, a więc i nie leczona. U niektórych z tych dzieci w późniejszym wieku mogą ujawnić się niekorzystne następstwa ze strony ośrodkowego układu nerwowego, a również upośledzenie słuchu i zaburzenia widzenia. Ocenia się, że w Polsce 70 % kotów jest zarażonych tym pasożytem.